Fleta 02Zogjtë
Pelikani kaçurrel
Simboli i parkut dhe i vetmi vend folezimi i tij në Shqipëri: ishulli, sezoni, numrat e kolonisë dhe si ta shihni pa e shqetësuar.

Pelikani kaçurrel (Pelecanus crispus) është simboli i Parkut Kombëtar Divjakë-Karavasta, dhe parku është i vetmi vend në Shqipëri ku ky shpend folezon.1 Është pelikani më i madh: trupi është 1,6–1,8 m i gjatë, krahët hapen zakonisht 2,7–3,2 m dhe pesha mesatare është rreth 9,5 kg. Është lloji më i madh i shpendëve në Shqipëri.2
Pse «kaçurrel»
Gjatë periudhës së riprodhimit qesja e sqepit të të rriturve merr ngjyrë nga portokallia te e kuqja e ndezur, ndërsa në kokë u dalin pendë kaçurrele. Prej tyre e ka marrë edhe emrin.3
Ishulli
Kolonia folezon në Ishullin e Pelikanit, një ishull i vogël në lagunë, rreth 0,5 m mbi ujë, i mbuluar me kallamishte dhe bimë barishtore.4 Pelikanët ndërtojnë foletë nga janari dhe qëndrojnë deri në qershor, kur mbaron sezoni i folezimit.5 Ishulli është i mbyllur për publikun: vizitorët e vëzhgojnë nga kullat e vëzhgimit dhe nga turet me varkë aty pranë.5
Një koloni që u rimëkëmb
Dikur kolonia kishte 200–250 çifte folezuese. Burimet nuk pajtohen se deri kur zgjati kjo; më pas numri ra ndjeshëm nga shqetësimi, vjedhja e vezëve, vrasjet e paligjshme, ndryshimi i habitatit dhe mungesa e peshkut.6 Në pikën më të ulët, në fillim të viteve 2000, mbetën 19 çifte.7
Në vitin 2019 folezuan 68 çifte, shifra më e lartë në 30 vjet, ndërkohë që për rreth gjashtë muaj kolonia ruhej 24 orë në ditë nga administrata e parkut dhe rojet e Shoqatës Ornitologjike.1 Në vitin 2020 u numëruan saktësisht 85 çifte në tri nënkoloni, me rreth 65 zogj të aftë për fluturim.8 Për vitet pas 2020 nuk gjetëm asnjë numërim zyrtar; disa burime flasin për rreth 100 çifte, pa dhënë vitin.9
Statusi
Në Listën e Kuqe të IUCN, pelikani kaçurrel është «pothuajse i kërcënuar» (NT), sipas vlerësimit të 1 tetorit 2017.10
Pesë pelikanë me gjurmues
Në qershor 2024, pak para se të fluturonin, pesë pelikanë të rinj të çelur atë vit u pajisën me gjurmues satelitorë dhe morën emrat Adriatik, Arnisa, Bazhorr, Godulla dhe Artir. Më 7 gusht 2024 Adriatiku ishte në Prespën e Madhe, tre të tjerë në plazhin e Portëzës në Kepin e Bisht-Pallës, ndërsa Godulla qëndronte pranë Divjakës.11
Pelikanët te Qendra e Vizitorëve
Në vitin 2021, në qendrën e parë të rehabilitimit të shpendëve në Shqipëri, brenda parkut, jetonin dy pelikanë: Johnny, që nuk mund të fluturonte, dhe Vlashi.12 Pelikanët në foton më poshtë, para Qendrës së Vizitorëve, janë shpendë të butë, jo pjesë e kolonisë së egër.

Shënim: Pelikanë të butë të parkut, jo nga kolonia e egër.
Si ta shihni pa e shqetësuar
Koha më e mirë për pelikanët është sezoni i folezimit, nga janari në qershor; guidat këshillojnë mëngjesin herët, kur uji është i qetë dhe drita e mirë.5 Dita e Pelikanit Kaçurrel festohet në park rreth 10 majit.13
Shifrat dhe datat në këtë fletë vijnë nga burimet më poshtë, të hapura më 23 tetor 2026. Kur burimet japin vlera të ndryshme, i tregojmë si interval.
Burimet
- 01AOS – Recovery of the Dalmatian Pelican (2019) · Shoqata Ornitologjike e Shqipërisë (AOS) · parë më 23 tetor 2026
- 02Wikipedia (EN) – Dalmatian pelican · Wikipedia (EN) · parë më 23 tetor 2026
- 03Heinrich Böll Stiftung Tirana – flyer 'Dalmatian pelican & flamingo' (2025) · Heinrich Böll Stiftung Tirana · parë më 23 tetor 2026
- 04Wikipedia (SQ) – Ishulli i Pelikanit · Wikipedia (SQ) · parë më 23 tetor 2026
- 05AKT – Pelican Island · Agjencia Kombëtare e Turizmit (AKT) · parë më 23 tetor 2026
- 06Heinrich Böll Stiftung Tirana – fletëpalosje 'Pelikani kaçurrel dhe flamingo' (2025) · Heinrich Böll Stiftung Tirana · parë më 23 tetor 2026
- 07Exit News – Number of Dalmatian Pelicans … reaches 35-year-high (2020) · Exit News · parë më 23 tetor 2026
- 08AOS – Latest update from the Pelican's island (2020 season) · Shoqata Ornitologjike e Shqipërisë (AOS) · parë më 23 tetor 2026
- 09Associated Press (via Spectrum News), 1 July 2021 – Colony of shy Albanian pelicans flourishes during pandemic · Associated Press · parë më 23 tetor 2026
- 10SeaLifeBase – Pelecanus crispus (IUCN status field) · SeaLifeBase · parë më 23 tetor 2026
- 11AOS – Aventurat e Adriatikut, Arnisës, Bazhorrit, Godullës dhe Artirit (Aug 2024) · Shoqata Ornitologjike e Shqipërisë (AOS) · parë më 23 tetor 2026
- 12AOS – The establishment of the first Bird Rehabilitation Center in Divjaka-Karavasta NP (2020) · Shoqata Ornitologjike e Shqipërisë (AOS) · parë më 23 tetor 2026
- 13PPNEA – Happy Pelican's Day · PPNEA · parë më 23 tetor 2026